Απολιθώματα ξαναγράφουν την ιστορία


Φως στην εξελικτική πορεία του ανθρώπινου είδους από πρωτεύων θηλαστικό στο σύγχρονο άνθρωπο ρίχνει η ανακάλυψη νέων απολιθωμάτων, ηλικίας δύο εκατομμυρίων ετών.


Τα σπάνια ευρήματα στον ασβεστολιθικό σπήλαιο Μαλάπα της Νότιας Αφρικής, κοντά στο Γιοχάνεσμπουργκ αποτελούν πιθανότατα έναν χαμένο κρίκο ανάμεσα στον Αυστραλοπίθηκο και στον Homo habilis και δίνουν στους ανθρωπολόγους την ευκαιρία να μελετήσουν ευρύτερα την όψη και τη ζωή των προϊστορικών μας προγόνων.


Η σημασία των απολιθωμάτων εστιάζεται στο γεγονός ότι προέρχονται από μια κρίσιμη περίοδο, όταν οι πρόγονοί μας άρχισαν να περπατούν στα δύο πόδια, να αποκτούν μεγαλύτερο εγκέφαλο, να χρησιμοποιούν εργαλεία και να αναπτύσσουν την ικανότητα της ομιλίας. Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις επιστημόνων, η ανακάλυψη είναι πολύ σημαντική και μπορεί ακόμα και να οδηγήσει στο να "ξαναγραφεί" η ανθρώπινη προϊστορία, συμπληρώνοντας κρίσιμα κενά που υπήρχαν ως τώρα στις επιστημονικές γνώσεις.


Περίπου 3,9 εκατ. χρόνια πριν, στην Αφρική, οι Αυστραλοπίθηκοι (Australopithecus afarenus) κατάφεραν να περπατήσουν όρθιοι στα δυο τους πόδια. Τα πρώτα αυτά ανθρωποειδή, συνέχισαν ωστόσο να περνούν τον περισσότερο χρόνο του πάνω στα δέντρα και έτσι κράτησαν για πολλά χρόνια τα πιθηκοειδή χαρακτηριστικά τους.


Το είδος αυτό ενδέχεται να αποτελεί ένα ενδιάμεσο κρίκο ανάμεσα στους πιθηκοειδείς ανθρωπίδες και στο πρώτο είδος εξελιγμένου ανθρώπου, τον homo habilis.

Πριν από περίπου 2,5 εκατ. χρόνια, στη νότια και ανατολική Αφρική, οι homo habilis άρχισαν να αναπτύσσουν πιο εξελιγμένα ανθρώπινα χαρακτηριστικά, που αργότερα αναπτύχθηκαν περαιτέρω στα επόμενα ανθρώπινα είδη, τον homo erectus και κυρίως στον homo sapiens.

Ο homo habilis, που είχε 50% μεγαλύτερο εγκέφαλο από τους πιθηκοειδείς προγόνους του, είναι το πρώτο είδος που θεωρείται ανθρώπινο (δηλαδή ανήκει στο γένος Homo), όμως μέχρι σήμερα ελάχιστα απολιθώματά του έχουν βρεθεί και αυτά είναι διάσπαρτα μέρη οστών μόνο από κρανίο, σαγόνι και άκρα και όχι από τη λεκάνη του ούτε από τα μέλη του σώματός του.


Η Αφρική θεωρείται το "λίκνου της ανθρωπότητας", καθώς συνεχώς νέα ευρήματα έρχονται στο φως από την "μαύρη ήπειρο". Το 1994, στην ίδια περιοχή της Νοτίου Αφρικής, που αποτελεί προστατευόμενη περιοχή από την Unesco, είχε ανακαλυφθεί ο επονομαζόμενος "Μικροπόδαρος", ένα σχεδόν πλήρες απολίθωμα Αυστραλοπίθηκου ηλικίας 3,3 εκατ. ετών.


Σύμφωνα με τους "Τάιμς του Λονδίνου" και τη βρετανική "Τέλεγκραφ", η επιστημονική κοινότητα αναμένει με πολύ ενδιαφέρον τις λεπτομερείς ανακοινώσεις για την ανακάλυψη (αναμένονται εντός της εβδομάδος), η οποία έγινε από τον καθηγητή Λι Μπέργκερ του πανεπιστημίου Γουϊτγουότερσραντ της Ν. Αφρικής.


Ο πρόεδρος της χώρας Τζέικομπ Ζούμα ήδη επισκέφτηκε το πανεπιστήμιο για να δει τα απολιθώματα, τα οποία μόνο λίγοι ακόμη επιστήμονες είχαν μέχρι τώρα την ευκαιρία να δουν.

Ο επιφανής ανθρωπολόγος Φίλιπ Τομπάιας, ένας από τους πρώτους ερευνητές, που το 1964 ανακάλυψαν ότι ο homo habilis αποτελούσε ένα πρωτόγονο κρίκο στην αλυσίδα της ανθρώπινης εξέλιξης, χαρακτήρισε "συναρπαστική" την ανακάλυψη, αν μη τι άλλο, όπως είπε, επειδή είναι πολύ σπάνια η εύρεση ενός τόσο παλαιού σκελετού, καθώς συνήθως οι παλαιοανθρωπολόγοι πρέπει να αρκεστούν σε μερικά δόντια ή σε ένα κομμάτι κρανίου.


Η ελλιπής αυτή εικόνα έχει δώσει τροφή στους φονταμενταλιστές εχθρούς της θεωρίας της εξέλιξης να αμφισβητήσουν ότι ο άνθρωπος είναι στενός συγγενής των πιθήκων.